A renowned visionary, Jigar Shah is committed to renewable energy and sustainable solutions that enable prosperity beyond the carbon economy. As CEO of the Carbon War Room, Jigar is dedicated to indentifying business-as-usual practices and replacing them with low-carbon solutions. Prior to the Carbon War Room, Jigar founded SunEdison in 2003. In this interview, Jigar Shah talks about how he thinks that the PV market will develop in the near future.

The PV market seems to grow more each year than analysts can predict. Most predictions turned out to be too pessimistic. How do you see the PV market for 2011 and 2012? 

Solar prices are coming down quickly.  This is not just in modules but the innovation has really been in power electronics and balance of systems.  The lower costs are causing many countries to grow quickly.  People underestimate the number of entrepreneurs focusing on climate solutions such as solar. 

Will the PV market continue to increase spectacularly in the coming years or will it decrease because of governments ending or reducing feed-in tariffs? 

In fact the reduction of feed-in tariffs is critical to reaching the next phase of growth.  Solar will reach grid parity for over 20% of all electricity sold globally by 2013 - that’s an enormous market.

What are your expectations for the global PV market in 2011 (size in MW new installed power) and 2012? Will a consolidation phase hit the solar industry as production capacity expands quickly while on the other hand there are uncertainties about markets such as Germany, Italy, France, USA, Czech Republic, UK, etc.? 

I think we will exceed 20 GW in 2012.  The oversupply is only in manufacturing equipment – only about 20 GW or so will be able to sell panels for less than US$1.40 per Wp.  Concentration is likely, but consolidation probably not.  It is simply not worth buying other competitors when you can grow market share less expensively.  The uncertainties in the markets are good because you will see a move towards grid parity markets in a big way in 2012.

What PV projects that you support or know of do you see as the most promising in the coming years? 

I think there are large new markets coming in India, South Africa, Turkey, Thailand, Australia, and the Philippines.

What do you see as the biggest threat to solar energy? And the biggest opportunity? 

As a distributed generation technology, PV is not affected by cheaper natural gas.  My sense is that you will see incredible growth in the off-grid market – replacing diesel fuel usage around the world.

Critics are waiting for the time solar electricity will be cheaper (for residential customers) than electricity from the grid. When and where do you see that happening first? And does reaching grid parity make incentives and feed-in tariffs obsolete? 

This is already the case in California, Italy, and other markets with high electricity costs and insolation.  Over the next two years all diesel electricity markets will experience aggressive PV conversion and by 2013 20% of global electricity sales will be most cost-effectively supplied by distributed solar PV.

What is your vision on the development of the US PV market? Will the USA surpass Germany in the next 3 years - and if so, why? 

The US solar market has been a sleeping giant.  The financial products and sales efforts are more advanced than in any other market worldwide.  As solar continues to come down in price, solar will double each year for the next 3 years, surpassing Germany in 2014. At The Carbon War Room, we harness the power of entrepreneurs to implement market-driven solutions to climate change – Solar is certainly one of the most attractive opportunities and makes economic sense right now.

1. Energie opwekken met zonnepanelen is alleen iets voor zonnige landen

Zonne-energie is de meest gelijkmatig verdeelde bron van energie op de wereld. Feit is dat zonnepanelen overal toepasbaar zijn waar licht is. ‘s werelds grootste markt is Duitsland, niet bepaald het land met de meeste zon-uren. Maar wel met een slimme overheid. ‘s Zomers komt in Zuid-Duitsland al bijna 10 procent van de elektriciteit van zonnepanelen.

Natuurlijk is de opbrengst in de Sahara groter, maar andere zaken zijn ook van belang, zoals: de aanwezigheid van het net, de consumentenprijs van elektriciteit, verloop van het energiegebruik, stabiliteit van een land, onafhankelijkheid van externe toevoer, etc. Zo is zonne-energie toepassing in het Noordelijke Alaska een slimmere investering dan een kabel trekken van een energiecentrale die ver weg staat.

2. Zonnepanelen zijn alleen aantrekkelijk voor nichemarkten

Zonne-energie is juist aantrekkelijk om toe te passen daar waar het elektriciteitsgebruik plaatsvindt; overal dus en met name in de gebouwde omgeving. Niet persé dus grote installaties in de Sahara. Dan is een nieuw netwerk nodig en concurreer je met grote andere grote energiecentrales en dus met lage groothandelsprijzen.

Juist op het dak van een huis of gebouw kun je concurreren met het detailhandelstarief. Net als de toepassing van spaarlampen levert dat een besparing op van de elektriciteitsconsumptie tegen het hoogste energietarief, dat wat de eindklant betaalt. Bovendien is dan ook geen nieuw netwerk of andere dure infrastructuur nodig.

3. Zonne-energie kost veel subsidiegeld en kan nooit concurrerend worden

Laptops gaan mensen nooit kopen, flat screen televisies zijn te duur voor het grote publiek, en mobiele telefonie is te duur ten opzichte van het telefoon netwerk. Enkele uitspraken uit een recent verleden. Het werden successen, omdat de mensen het willen en omdat door grootschalige productie de prijzen snel daalden. Met zonne-energie gebeurt hetzelfde.

De prijs van zonnepanelen is de afgelopen 3 jaar gehalveerd doordat de fabrieken steeds grootschaliger produceren. Onderzoek bewijst: consumenten willen zonne-energie. En de massa wil het straks helemaal als binnen 5 jaar overal in Europa zonnestroom goedkoper is dan vervuilend geproduceerde stroom uit het net.

Subsidies zijn er alleen tijdelijk om dit proces te versnellen en worden in de belangrijkste markten al weer afgebouwd. Volgend jaar is zonnestroom in Italie en Duitsland al goedkoper dan netstroom, zonder enerige subsidie. Andere landen volgen vanzelf.

Geen enkel land ontkomt eraan, simpelweg omdat de productie en wereldmarkt groter worden en zonnepanelen steeds grootschaliger en goedkoper worden geproduceerd....Dat is zeker. Hiertegenover staan de onzekere kosten van bijvoorbeeld kolen over pakweg 10 jaar. Zonder overheidsgaranties en/of subsidies wordt tegenwoordig geen nieuwe kernenergie centrale meer gebouwd.

4. Het rendement van zonnepanelen is nog te laag

Ja, dat kan nog beter. Net zoals elk jaar de auto’s zuiniger worden, worden zonnepanelen steeds efficiënter. Zijn daarom de huidige panelen niet goed? Nee, de technologie is volwassen. Het draait om prijs per geproduceerde kilowattuur en niet om het rendement van een paneel. Het gaat niet om het type motor in de auto, maar hoe zuinig de auto is per gereden kilometer.

Nieuwe typen zonnepanelen zullen nog ontwikkeld worden, met verbeterde efficiency records, maar het werkelijke succes wordt bepaald door grootschalige productie en afzet. Lage prijzen van zonnepanelen bepalen grotendeels de lage kosten voor opwekking van zonnestroom.

Koop je voorlopig geen auto omdat het model over 2 jaar waarschijnlijk beter, sneller en zuiniger is? Nee, niet als je nu een auto nodig hebt. Zonnepanelen worden al verkocht, omdat het nu al een efficiënte en aantrekkelijke oplossing is op veel plaatsen in de wereld, o.a. voor het realiseren van klimaatdoelen. We hebben voor zonnepanelen geen nieuwe technologie doorbraak nodig. Zonnepanelen zijn de doorbraak.

5. Zonnepanelen kosten heel veel energie om te produceren en zijn daarom niet duurzaam

Zonnepanelen zijn meestal gemaakt op basis van Silicium. Dit zit in zand, één van de meest voorkomende elementen op de wereld. Ja, voor de ovens waar zand wordt omgezet in Silicium, wordt veel energie gebruikt. Toch is de energie terugverdientijd van een paneel slechts 1 tot 2 jaar. In deze tijd produceert het paneel dus even veel energie als dat de complete fabricage gekost heeft.

Alle opgewekte energie daarna is dus winst en zonnepanelen gaan 25 tot 40 jaar mee! Voor andere energiebronnen ligt de energie terugverdientijd veel ongunstiger. Voor kernenergie is zelfs de vraag of alle geproduceerde stroom het energieverbruik kan dekken om een centrale te bouwen en af te breken aan het eind van de levensduur....

6. Zonne-energie is niet betrouwbaar; ‘s nachts en bij bewolking keldert de productie

De markt voor windenergie is (nu nog) groter dan voor zonne-energie, terwijl de zon een betrouwbaarder bron is dan de beschikbaarheid van wind. De markt voor zonne-energie zal de markt voor windenergie zelfs gaan inhalen, omdat zonnepanelen op veel meer plaatsen en modulair toepasbaar zijn. De combinatie van zon- en windenergie is een mooie oplossing, maar de combinatie met energie-opslag (lokaal en centraal) wordt de toekomst. Zeker als elektrisch vervoer verder gaat groeien.

Decentrale energie-opslag wordt een fenomenale groeimarkt waarbij de overdag opgewekte zonnestroom ‘s avonds en nachts benut kan worden. Bijvoorbeeld voor het opladen van de elektrische auto. Energie-opslag is al een hot-topic, denk maar aan lap-tops, ipods, en de massaal aanwezige elektrische scooters in China.

Zonne-energie gaat deze markt en industrie een extra boost geven. En omgekeerd, want door goedkopere opslag wordt het sneller rendabel zonne-energie op te wekken en op te slaan voor gebruik op een andere tijdstip.

7. Grote energiebedrijven geloven niet in zonne-energie, dus kan het niets wezen

Shell is al eerder uit zonne-energie gestapt. Exxon doet er niets aan. Vele grote energiebedrijven investeren ook liever in kolencentrales. Echter, je verwacht niet van een slachthuis dat ze goed worden in de productie van duurzame vegetarische hamburgers. Bij Shell stroomt olie door de aderen en organisatie. Dit soort maatschappijen zijn als olietankers op de oceaan; moeilijk wendbaar voor snelle koersveranderingen.

Zonne-energie is een sport voor snelle gemakkelijk wendbare en innovatieve ondernemers. De markt verandert snel. Het is soms opkruisen bij tegenwind, maar verder veel wind mee of heerlijk half aan de wind, maar nooit windstil...

Overigens bewijst electronica gigant Sharp, een van ‘s werelds marktleiders op het gebied van zonnepanelen, dat ook grote bedrijven kunnen geloven in zonnepanelen. Bij Sharp begrijpen ze ook dat grootschalige productie helpt om de kostprijs te verlagen: “massa is kassa”, en die massa afzet markt komt er aan. Niet alleen in Japan.

Shell heeft zelf voorspeld dat in 2040 50% van de energie in de wereld zal komen van duurzame bronnen. Meer waarschijnlijk is dat Shell over niet al te lange tijd een ‘winnaar’ uit de zonne-energie markt zal opkopen. Tenslotte zijn enkele van de ‘kleine’ zonnepaneel producenten al uitgegroeid tot respectabele ondernemingen met duizenden medewerkers en een omzet van enkele miljarden per jaar.

Google groeide binnen 10 jaar uit tot een van de grootste bedrijven ter wereld. Dit is de tijd van de nieuwe economie, dus waarom kan er niet zo een zonne-energie gigant ontstaan?

8. Zonne-energie speelt geen rol in de mondiale energievoorziening

De bijdrage van zonne-energie aan de wereld energiebehoefte is nu nog minder dan 1 procent, maar deze bijdrage kan snel toenemen. Duitsland is als gidsland op weg om te groeien naar een bijdrage uit zonnepanelen van circa 10 procent van de elektriciteitsbehoefte binnen 5 jaar.

En wat in Duitsland kan, kan in andere landen ook. Voor zich snel ontwikkelende economiën heeft het bouwen van grote centrale kolen- of kerncentrales geen zin meer, als zonnepanelen zo snel zo goedkoop worden. Vergelijk de komst van mobiele telefonie in landen die geen (uitgebreid) telefoonnetwerk hadden, zoals India.

Dat netwerk kwam en komt er ook niet meer. En zo kan en zal het ook gaan met zonne-energie. Het maakt de komst van nieuwe grote centrale energie centrales overbodig, omdat decentrale energie-opwekking effectiever, flexibeler en goedkoper is.

De wereldmarkt voor zonne-energie groeide het afgelopen jaar met meer dan 100 procent. Dat deed het ook al in 2008. Een continuering van zo’n logaritmisch groeiscenario van 100 procent per jaar, is overigens voldoende om in 10 jaar de mondiale elektriciteitsbehoefte te dekken.

9. Zonnepanelen zijn lelijk en kosten veel ruimte

Over smaak valt te twisten. Er zullen altijd mensen zijn die een rokende schoorsteen van een kolencentrale het toppunt van industriële techniek en esthethisch zeer verantwoord vinden. Anderen laten graag zien dat ze zelf hun energie opwekken door middel van zonnepanelen op hun dak. Ruimte is er genoeg om zonnepanelen te plaatsen.

Een stuk woestijn van 200 bij 250 kilometer met de huidige zonnepanelen volstaat om de totale Europese energiebehoefte te dekken. Gelukkig hoeven we die mooie zandduinen niet te verstoren. Er is voldoende dakruimte geschikt voor zonnepanelen om deze opbrengst ook te kunnen realiseren. En dat is dan op vele plaatsen niet eens zichtbaar.

Met de verdere productie-opschaling en innovatie, zullen bovendien ook ‘mooiere’ panelen op de markt verschijnen. Zoals de auto van nu ook fraaier is dan die van de jaren zestig, al zijn daar ook niet alle mensen het mee eens....

10. Zonne-energie systemen zijn onbetrouwbaar en vergen onderhoud

Zonne-energie systemen kennen geen bewegende delen en vergen daarom geen tot nauwelijks onderhoud. De meest kwetsbare component bij een netgekoppeld zonnepanelen systeem is de inverter, die de gelijkspanning van de zonnepanelen omzet in een wisselspanning gelijk aan het net.

Zo’n inverter, ongeveer 10 procent van de systeemkosten, is een stuk micro-electronica, dat bij een verwachtte levensduur van circa 10 jaar eenvoudigweg, en dan bovendien nog goedkoper ook, is te vervangen.

Alleen in een droge en stoffige omgeving kan het zinvol zijn om zonnepanelen schoon te maken (afspoelen met water volstaat). In een omgeving waar het af en toe regent is dat niet eens nodig.

Er bestaat al een recyclingprogramma voor zonnepanelen, dus mochten ze na 25 jaar trouwe dienst worden afgeschreven, dan heeft de zonne-energie industrie een programma voor 100 procent recycling. Daar kan de beste kolencentrale niet tegenop....

Edwin Koot is zonne-energie-expert en CEO van Solarplaza, een informatieplatform voor de zonne-energiesector.

Meer leren over zonne-energie en haar toekomst? Op 21 April 2011 organiseert Solarplaza de derde editie van de conferentie: The Solar Future, in de Jaarbeurs te Utrecht.

Door Edwin Koot

In 2010 was het wereldwijde marktvolume voor windenergie 41 Gigawatt. Dit was een kleine 7 procent hoger dan het volume dat in recordjaar 2009 geïnstalleerd werd. In 2010 was de fotovoltaïsche zonne-energie markt 14,5 Gigawatt, een groei van meer dan 90 procent vergeleken met 2009.

De windenergiemarkt bereikte deze marktgrootte in 2006, wat zou suggereren dat zonne-energie maar 4 jaar achter ligt in haar ontwikkeling. In 2009 was dit ‘gat’ nog 7 jaar: het marktvolume van iets meer dan 7 Gigawatt nieuw geïnstalleerde zonne-energie was al in 2002 door de windenergiemarkt bereikt.

Wind – en Zonne-energie: Vergelijkbare Groeicurves

Als je naar de groeicurves van beide technologieën kijkt, zien we veel vergelijkingen (zie de grafiek hieronder). Beiden hebben de fases doorlopen van aantrekklijke subsidies, het exploderen van individuele markten, en het omgaan met het verlagen van de subsidies.

Echter, over het algemeen en op een wereldwijd vlak heeft de windenergiemarkt en nu ook de markt voor zonne-energie alleen maar groei laten zien.

Het lijkt nu dat zonne-energie de windgroeicurve aan het inhalen is. Als we naar de toekomst kijken, is de verwachting dat de windenergiemarkt de komende jaren met 9-15 procent zal groeien.

Het zal in 2014 een volume van rond de 60 Gigawatt bereiken. Zonne-energie daarentegen kan tegen die tijd zelfs een marktvolume van 36 Gigawatt hebben.

Geen marktafname

Het feit dat de windenergiemarkt geen afname heeft laten zien sinds 1996, is helemaal bemoedigend. Er is daarom geen reden om aan te nemen dat de markt voor zonne-energie zal afnemen. Duurzame energie is een sector die gemaakt is om te groeien. Gelooft iemand dat duurzame energie de komende jaren zijn belang zal verliezen?

Of dat olieprijzen zullen dalen omdat makkelijk aan de vraag naar olie kan worden voldaan door de productie capaciteit te vergroten? Of dat er makkelijk aan een groeiende energievraag kan worden voldaan door middel van nieuwe kool- en kerncentrales?

Of dat de alsmaar groeiende wereldbevolking makkelijk met fossiele brandstoffen kan worden voorzien? En daarnaast is er nog het CO2 probleem dat een behoefte aan schone energie creëert.

De zon is betrouwbaarder

Als duurzame energie over het algemeen, en windenergie in het bijzonder, de trend zet voor de wereldwijde zonne-energie-markt kunnen we verwachten dat de zonne-energiemarkt in de komende 5 jaar zal groeien tot een jaarlijks geïnstalleerd vermogen van meer dan 50 Gigawatt.

Het zou mij niet verbazen als zonne-energie ooit een grotere markt wordt dan windenergie – ik zou zeggen zelfs binnen 10 jaar. Zonne-energie is veelzijdiger omdat het op veel meer verschillende manieren kan worden ingezet.

Naast de grootschalige projecten die de windenergiemarkt aandrijven heeft zonne-energie ook een goede toekomst in gedecentraliseerde (kleine) energietoepassingen, in kleine toepassingen die wel of niet via het energienet lopen, en in een brede hoeveelheid producten.

Daarnaast is de zon uiteindelijk betrouwbaarder en voorspelbaarder dan de wind. Het is immers moeilijk om de wind te voorspellen, maar je kunt er vrij zeker van zijn dat de zon elke dag schijnt...

Edwin Koot is zonne-energie-expert en CEO van Solarplaza, een informatieplatform voor de zonne-energiesector. 21 april organiseert Solarplaza The Solar Future, een conferentie over de staat van de wereldwijde zonne-energiemarkt.

Topsprekers belichten 'solar future' in Nederland

UTRECHT - De markt voor zonne-energie is in 2010 opnieuw meer gegroeid dan alle deskundigen hadden voorspeld. Wereldwijd kwam er 15 Gigawatt (15.000 Megawatt) aan stroom uit zonnepanelen bij. Het grootste deel daarvan, 12.000 Megawatt, werd in Europa geïnstalleerd met Duitsland opnieuw als absolute koploper. Daar installeerden mensen voor 7500 Megawatt aan zonne-energie. Met de 28.000 Megawatt aan zonnepanelen die er nu in Europa staan kunnen 10 miljoen huishoudens van stroom worden voorzien.

In sommige landen nadert zelfs het moment dat zonne-energie goedkoper is dan stroom uit het elektriciteitsnet. ,,Wereldwijd is de markt met 90 procent gegroeid. Dat is bijna een verdubbeling. De afgelopen tien jaar bleken de voorspellingen telkens te pessimistisch," stelt CEO Edwin Koot van Solarplaza. Zijn bedrijf organiseert overal ter wereld topconferenties en neemt ondernemers mee op handelsreizen naar landen als China en Taiwan, waar inmiddels 50 procent van de zonnepanelen wordt gefabriceerd.

Tijdens de derde Nederlandse topconferentie The Solar Future III komen op 21 april ondernemers, investeerders, regionale overheden en andere mensen die geïnteresseerd zijn in of een belangrijke rol spelen op het gebied van zonne-energie bijeen in het Mediaplaza-complex in Utrecht.
Absolute topspreker is Jeremy Legget. Als geoloog spoorde hij oliebronnen op voor de BP en Shell. Als milieuactivist voor Greenpeace streed hij tegen de opwarming van de aarde. Tegenwoordig leidt Legget een zeer succesvol Europees bedrijf op het gebied van zonne-energie: Solarcentury.
Behalve Legget spreken professor Wim Sinke, unitmanager zonne-energie bij ECN, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en algemeen gezien als de zonne-energiegoeroe van Nederland, Mario Zen, vice-president van de gigantische Chinese zonnepanelenfabrikant LDK Solar, en Jochen Schönfelder, die voor internationale bedrijven strategieën bedenkt om zonne-energie rendabel en winstgevend te maken

Volgens Koot liggen er voor Nederlandse bedrijven onder meer kansen in de verkoop, installatie en dienstverlening rondom zonne-energie. Omdat in Nederland geen subsidies meer worden gegeven voor zonnepanelen, loopt het land achter bij de omringende landen. Toch zijn er genoeg bijzondere initiatieven die tijdens de conferentie worden belicht.
,,We zijn bijvoorbeeld al goed in financiering, verzekeren en abonnementsvormen rond internet en mobiele telefonie. Straks kun je zonnepanelen ook krijgen voor 0 euro met een stroomabonnement voor een x aantal jaar," oppert Koot.

Bron: Energeia

Topsprekers belichten toekomst tijdens The Solar Future II in Utrecht

ROTTERDAM/UTRECHT – Terwijl in andere Europese landen steeds meer stroom uit zonne-energie wordt geproduceerd, voor vele duizenden Megawatt aan zonnepanelen wordt geïnstalleerd en gespecialiseerde bedrijven zich opmaken voor een sterke groei van de zonne-energiemarkt, dreigt Nederland achterop te raken en de boot bij deze vorm van duurzame energie te gaan missen.

In Duitsland werd vorig jaar voor 3800 Megawatt aan zonnepanelen geplaatst, tegen minder dan 10 Megawatt in Nederland. Zelfs België was met 220 Megawatt aan nieuwe zonne-energievermogen zijn noorderburen veruit de baas. In die landen krijgen eigenaren van zonnepanelen subsidie voor de elektriciteit die ze aan het net leveren. Nederland subsidieert het verschil in kostprijs en dreigt ook die minder succesvolle regeling af te schaffen. Andere Europese landen als Engeland, Frankrijk en Italië hebben eenzelfde regeling als Duitsland. Daarmee zou Nederland een van de weinige landen worden waar de toepassing van zonne-energie niet wordt ondersteund.
Welke kansen Nederland laat liggen, welke mogelijkheden er zijn om zonnepanelen te integreren in nieuwbouwprojecten en hoe lang het nog duurt voordat zonne-energie zonder subsidie kan concurreren met stroom uit het net komt donderdag 22 april aan de orde tijdens The Solar Future II in het Mediaplaza-complex in Utrecht.
Op deze tweede grote zonne-energieconferentie die Solarplaza in Nederland organiseert spreken onder anderen Ruud Lubbers, Professor Wim Sinke, ex-PvdA-minister Jacqueline Cramer en diverse andere deskundigen en topmensen uit het bedrijfsleven. Nu al hebben zich bijna tweehonderd deelnemers aangemeld. Dagvoorzitter is radio- en televisiepresentator Felix Meurders.

Volgens CEO Edwin Koot van Solarplaza is de afgelopen jaren in Duitsland een miljardenindustrie met 15.000 bedrijven rond zonne-energie ontstaan. Nederland kan in zijn ogen eenzelfde succes behalen als ze net als Duitsland elektriciteit die zonnepanelen aan het net leveren gaat subsidiëren. Die subsidies worden elk jaar lager en prikkelen bedrijven te innoveren. De Duitse zonnepanelenindustrie produceert elk jaar meer zonnecellen tegen lagere kosten. ,,De grootste uitdaging is nu om zonne-energie goedkoper te produceren dan elektriciteit uit het net. Dit omslagpunt komt ook in Nederland steeds dichterbij. Over vijf jaar is het goedkoper om de elektriciteit uit een zonnepaneel van een Nederlandse dak te gebruiken dan uit een stopcontact. In Zuid-Italië, waar de zon vaker schijnt en de elektriciteit duurder is, is dit punt al binnen twee jaar bereikt,” aldus Koot.
De zonne-energiemarkt gaat de komende jaren vele banen opleveren. In 2009 zette de industrie 25 miljard om, in 2015 zal dat 50 miljard zijn. ,,Als er de komende jaren geen bloeiende Nederlandse zonne-energie ondernemingen ontstaan komen straks Duitse en Belgische bedrijven Chinese zonnepanelen op onze daken installeren,” waarschuwt Koot.

In de afgelopen tien jaar voltrok zich in Duitland een duurzaam Wirtschaftswunder: er ontstond een duurzame miljardenindustrie en bijna twintig procent van de Duitse elektriciteit komt nu van windturbines, zonnepanelen en andere duurzame bronnen. Bovendien werden windturbines en zonnepanelen, dankzij de grote productievolumes, ieder jaar goedkoper.

Dit kreeg de regering voor elkaar door een even eenvoudige als doeltreffende maatregel: sinds 2000 krijgt iedere Duitser, die een zonnepaneel of een windmolen plaatst, subsidie  voor de elektriciteit die hij aan het net levert. Terwijl de meeste andere Europese landen in de afgelopen jaren een vergelijkbare regeling optuigden, koos de Nederlandse regering voor een behoudendere subsidieregeling: de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE). De SDE , in 2008 ingevoerd door Minister van Economische Zaken Maria van der Hoeven, werd vorige week door dezelfde minister afgeserveerd in een ingezonden brief in de Volkskrant. Het is nu tijd om de succesvolle Duitse regeling, net als vele andere EU-landen, één op één te kopiëren.

Wat houdt Nederland eigenlijk tegen? Een veelgehoord tegenargument is dat de zon te weinig zou  schijnen in Nederland. Dit berust op twee misverstanden: een zonnepaneel werkt alleen onder een onbewolkte hemel en er is te weinig zonlicht. Echter, een rekenmachine met zonnecellen hoeft u niet in de felle zon te leggen om hem te gebruiken. Bij benutting van daken, geluidsschermen en andere infrastructuur kan het Nederlandse elektriciteitsverbruik volledig worden gedekt met zonnepanelen, zonder weilanden vol te zetten. De grootste uitdaging is nu om die zonne-energie goedkoper dan gas of kolen om te zetten in elektriciteit.

Dit omslagpunt komt ook in Nederland steeds dichterbij. Binnen tien jaar is het goedkoper om de elektriciteit uit  een zonnepaneel van een Nederlandse dak  te gebruiken dan uit een stopcontact, ook wel grid parity genoemd.  In Zuid-Italië, waar de zon vaker schijnt en de elektriciteit duurder is, is dit punt al binnen 2 jaar bereikt.

Een tweede tegenargument, ook door Van der Hoeven van stal gehaald, is dat subsidies bedrijven lui maken. Wie subsidie krijgt, zou niet innoveren. Hiervoor heeft Duitsland een eenvoudige oplossing: de subsidies worden ieder jaar lager. De Duitse zonnepanelenindustrie, die ieder jaar meer cellen tegen lagere kosten produceert, is moeilijk lui te noemen. De traditionele energiebedrijven, die niet hoeven te betalen voor de vervuiling in de vorm van CO₂ en andere schadelijke gassen die uit de schoorstenen van hun kolencentrales komen, zijn eerder van luiheid te betichten: te lui om hun eigen rotzooi op te ruimen.

Een laatste argument tegen subsidies is dat ze miljarden kosten en dat Nederland nu juist moet bezuinigen. De Duitse regeling drukt echter niet op de overheidsbegroting, maar wordt doorberekend in de elektriciteitsrekening.  Betalen de Duitsers zich dan blauw aan de groene ambities van hun regering? In tegendeel, want wanneer we de elektriciteitsrekeningen van een gemiddeld Duits gezin in 2000 en 2009 naast elkaar leggen, dan blijkt het volgende: de rekening steeg met dertig euro ten gevolge van de groene energieheffing. In dezelfde periode steeg de elektriciteitsrekening met driehonderd euro ten gevolge van de stijging van de prijs van fossiele brandstoffen en belastingen. De schaarser wordende fossiele brandstoffen zorgden dus voor een tien keer zo grote prijsstijging.

Natuurlijk gaan er zo via de elektriciteitsrekeningen miljarden naar de zonne-energie-industrie, maar dit is een investering, die direct vele banen oplevert en in de toekomst vele malen meer geld gaat opleveren. Dit is dan ook het sterkste argument om ook in Nederland een dergelijke regeling in te voeren.

Zonnepanelen hebben nog slechts enkele jaren subsidie nodig. Net als alle apparaten die met massaproductie wordt gemaakt, worden zonnepanelen namelijk steeds goedkoper. De eerste CD-speler kostte 5.000 euro. Vandaag koop je een CD-speler voor een paar tientjes. En zo zal het over enkele jaren goedkoper zijn om zelf zonnestroom op je dak te produceren dan elektriciteit van het energiebedrijf te kopen. Vanaf dat moment gaat de zonne-energie markt, zonder subsidie, exploderen.

Nederlandse ondernemers moeten klaar zijn voor die miljarden markt. Hiermee kom ik op belangrijkste argument voor een subsidie naar Duits model is: het creëert een thuismarkt en stimuleert daarmee innovatie, ondernemerschap en creëert banen. Een groeiende thuismarkt geeft ondernemers de kans om een goede concurrentiepositie op te bouwen om op de wereldmarkt te concurreren. Een groeiende thuismarkt is een cruciale voedingsbodem voor internationaal ondernemerschap. Gerard Philips begon in 1891 immer ook geen gloeilampenfabriek voor de buitenlandse markt.  Albert Heijn opende zijn eerste filiaal ook niet in de Verenigde Staten.

Jonge ondernemers staan te trappelen om de markt voor zonne-energie in te stappen, bijvoorbeeld als ontwerper van architectonisch verantwoorde zonnepanelen, als efficiënte installateur of als slimme financier.  Deze ondernemers hebben nu nog slechts een paar jaar steun in de rug nodig, net als hun concurrenten in bijna alle Europese landen krijgen.

Ten slotte heeft de Nederlandse regering het doel gesteld om in 2020 twintig procent van onze volledige energievoorziening – de optelsom van elektriciteit, gas en benzine en alle andere bronnen – duurzaam op te wekken. Op dit moment is dit drie procent. De subsidieregeling levert de broodnodige impuls om deze twintig procent te halen. Zonder (tijdelijke) subsidies gaat dit niet lukken.

De markt voor zonne-energie wordt ook zonder Nederlandse subsidies een miljardenmarkt. In 2009 ging er 25 miljard euro in om en volgens experts groeit de markt naar ruim 50 miljard euro in 2015.  Als er de komende jaren geen bloeiende zonne-energie ondernemingen ontstaan (Duitsland heeft er 15.000) komen straks, wanneer zonne-energie zonder subsidie kan, Duitse en Belgische bedrijven Chinese zonnepanelen op onze daken installeren. Mocht over tien jaar misschien de Sahara vol worden gezet, dan worden Nederlandse ondernemers niet gevraagd, omdat ze niet voldoende ervaring en omvang hebben.

De vraag waar het kabinet Balkenende V of Cohen I deze zomer voor staat is: laat het Nederlandse bedrijven meedoen of niet? Heel  Europa subsidieert naar Duits model. In heel Europa bloeien ondernemingen in zonne-energie. De vraag aan Nederland is: Are you in or out?

Edwin Koot, CEO Solarplaza, is internationaal zonne-energie expert.